Czarodziejski flet

Opera w dwóch aktach Libretto: Emanuel Schikaneder Prapremiera: 30.09.1791, Wiedeń Premiera tej inscenizacji: 25.11.2012, Berlin Premiera polska tej inscenizacji: 11.12.2016, TW-ON Produkcja: Komische Oper, Berlin Oryginalna niemiecka wersja językowa z polskimi napisami i audiodeskrypcją

„Charakterystyczna moc poruszania i budzenia naszych głęboko ukrytych sił twórczych tkwi w najprostszej bajce dla dzieci, tak jak w kropli wody zawarty jest ocean” – pisze religioznawca Joseph Campbell w sławnej książce Bohater o tysiącu twarzy. Podobnie jest z historią, którą opowiada Czarodziejski flet. Droga, którą pokonuje Tamino, główny bohater tej opery, jest zarówno opowieścią baśniową, jak i metaforą rozwoju wewnętrznego, kształtowania charakteru postaci. Kolejne próby, którym poddawany jest Tamino, mogą być odczytywane jako zadania wykonywane przez każdego z nas. Inscenizacja Barriego Kosky’ego – nawiązująca do czasów kina niemego, wzbogacona o dynamiczne i pełne humoru projekcje – amortyzuje te egzystencjalne pytania o miłość, dobro, uczciwość. To przedstawienie powinno być zapisywane na receptę wszystkim, którzy nigdy jeszcze nie byli w operze oraz tym, którzy uważają operę za gatunek ginący i nieciekawy. Mogę się założyć, że Barrie Kosky ich oczaruje!

Oglądając jego Czarodziejski flet, widz może odnieść wrażenie, że oto cofa się do początków historii kina, kiedy miejsca, w których wyświetlano krótkie filmy mieszczące się tylko na jednej rolce nazywano z amerykańska kinoteatrami (movie theater), a celem było dostarczenie widzom prostej rozrywki. Właśnie na tej płaszczyźnie inscenizatorski pomysł Barrie Kosky’ego, przy całym swoim wyrafinowaniu, zaczyna się rymować z charakterem Czarodziejskiego fletu Mozarta – dziś postrzeganego jako arcydzieło kultury elitarnej, a napisanego przecież w formie wesołej śpiewogry (singspiel) dla ludowego Theater auf der Wieden na przedmieściach Wiednia, dokąd chadzała publiczność o niewyszukanym guście.

Mozart napisał Czarodziejski flet na zamówienie dyrektora tego teatru, zarazem swojego przyjaciela Emanuela Schikanedera, z którym współpracował już wcześniej, nie spodziewał się jednak aż tak wielkiego sukcesu. 30 września 1791 roku dyrygował premierą Czarodziejskiego fletu od klawesynu. Utwór został przyjęty entuzjastycznie, grano go przez cały październik roku 1791, a niektóre fragmenty bisowano, o czym z radością donosił kompozytor w listach do żony Konstancji. Nim minął rok, Czarodziejski flet przekroczył sto przedstawień w samym Wiedniu, a potem rozjeździł się po całej Europie, trafiając również do Teatru Narodowego w Warszawie, w dwa lata po wiedeńskiej premierze.

„Na pierwszy rzut oka akcja singspielu wydaje się dość chaotyczna. Musimy przyjąć, iż rządzi się ona innego rodzaju logiką, nie mającą nic wspólnego ze światem ludzi dorosłych i jego racjonalnością, Jesteśmy bowiem w krainie baśni” – pisze Guy Wagner, autor książki Brat Mozart o wątkach masońskich w muzyce Wolfganga Amadeusza.

Przez lata zadawano sobie pytanie, o co chodzi w tej erupcji pure nonsensu, jakim jest libretto Schikanedera. Jakkolwiek zagmatwane by się wydawało, jego wielką zaletą okazała się otwartość na przeróżne interpretacje.

W ujęciu Barrie Kosky’ego jest to niezwykle logiczna, a przy tym przesiąknięta fantazją opowieść o lęku przed samotnością i o tym, że nikt nie powinien być sam. Warszawski spektakl to przeniesienie słynnej już i pokazywanej w wielu krajach inscenizacji z Komische Oper w Berlinie.

KUP PROGRAM ELEKTRONICZNY W FORMACIE EPUB I PDF

Chór i Orkiestra Teatru Wielkiego - Opery Narodowej Chór dziecięcy „Artos” im. Władysława Skoraczewskiego (role Chłopców / Knaben) statyści